Monday, August 06, 2007

ေမြးကင္းစ အသား၀ါ

သမီးေလးက ေမြးၿပီးလို႔ ေဆး႐ံုက ဆင္းကတည္းက အသားနည္းနည္း ၀ါေနပါတယ္။ ေသြးစစ္ၾကည့္ေတာ့ အဆင္ေျပတာနဲ႔ ေဆး႐ံုက ေပးဆင္းလိုက္ေပမယ့္ အိမ္ေရာက္ရင္ မနက္ ေနေရာင္ျပဖို႔ နာစ္မေတြက မွာလိုက္ပါတယ္။ အိမ္ျပန္ေရာက္ေတာ့ ေနေရာင္ျပဖို႔ ႀကိဳးစားေပမယ့္ ကေလးေပါက္စေလးကို ေနေရာင္ထဲမွာ ရက္ရက္စက္စက္ မျပရက္တာနဲ႔ ခဏေလာက္ပဲ ျပေတာ့ အသား၀ါက မက်သြားပါဘူး။ အႏွီးေတြဘာေတြလည္း မျဖည္ေတာ့ ေနေရာင္ျပတာလည္း မထိေရာက္ပါဘူး။ ဒီလိုပဲ က်သြားမယ္ ထင္တာလည္း မွားသြားပါတယ္။ တခ်ိဳ႕က ေရခ်ည္းပဲ တိုက္ဖို႔ အႀကံေပးေပမယ့္ ဒီအ႐ြယ္ေလးကို ႏို႔ပဲတိုက္ရမွာမို႔ မတိုက္ပါဘူး။ (တကယ္ဆိုလည္း မတိုက္ရပါဘူး။) ၃-၄ ရက္ေနေတာ့ ကေလးဆရာ၀န္ ျပန္ခိ်န္းထားလို႔ သြားေတာ့မွ ဆရာ၀န္က အရမ္း၀ါေနတယ္ဆိုၿပီး ေျခဖေနာင့္ကေန ေသြးေဖာက္စစ္လိုက္ေတာ့ မ်ားေနလို႔ ေဆး႐ံု တင္ခိုင္းပါတယ္။

အဲဒါနဲ႔ ေဆး႐ံုကို ေျပးရပါတယ္။ ေဆး႐ံုမွာ ကေလးေလးကို ထားခဲ့ရပါတယ္။ ဘာမွေတာ့ အေထြအထူးမလုပ္ပါဘူး။ ခရမ္းေရာင္မီး ျပတာပါပဲ။ ေဆး႐ံုမွာ ၂ ရက္တင္ထားရပါတယ္။ တင္ထားတဲ့ အခ်ိန္မွာေတာ့ အေမက ေဆး႐ံုကို မနက္တစ္ခါ ညေနတစ္ခါသြားၿပီး ကေလးကို ႏို႔တိုက္လို႔ ရပါတယ္။ ေဆး႐ံုမွာ အဲဒီလိုပဲ ႏို႔တိုက္ဖို႔ အခန္းေလး႐ွိလို႔ ေတာ္ေသးတာေပါ့။ ေဆး႐ံုမွာ ၂ ရက္ေလာက္ထားလိုက္ေတာ့မွပဲ အသား၀ါက သိသိသာသာက်သြားပါေတာ့တယ္။ ဒီ၂ ရက္ အတြက္ ပိုက္ဆံလည္း ၁ ေထာင္ ေက်ာ္ေပးလိုက္ရပါတယ္။ ေတာ္ေသးတာေပါ့ ဟိုဟာ ဒီဟာမလုပ္ရဘဲ အလင္းေရာင္ျပ႐ံုပဲမို႔။ ႏို႔မို႔ဆိုရင္ သူ႔အေမက ေနစရာ႐ွိမွာ မဟုတ္ဘူး။ အရမ္းကို စိတ္ပူေနတာ။ ဒီလိုပဲ ေမြးစကေလးေတြ အသား၀ါလို႔ ေဆး႐ံုျပန္တင္ရတာ ၾကားဖူးထားလုိ႔ ေျဖသာေပမယ့္ ကၽြန္ေတာ္လည္း မခ်ိပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ ေဆး႐ံုေလာက္ စိတ္ခ်ရတာ မ႐ွိဘူးဆိုေတာ့ ေဆး႐ံုတင္ရတာကို သိပ္ေတာ့ မပူပင္လွပါဘူး။

ေဆး႐ံုကျပန္ဆင္းေတာ့ အသား၀ါက နည္းနည္းေတာ့ က်န္ပါေသးတယ္။ ေနေရာင္ဆက္ျပဖို႔ မွာလိုက္တာနဲ႔ ဒီတစ္ခါေတာ့ ၾကပ္ၾကပ္မတ္မတ္ လုပ္ပါတယ္။ အိမ္ေ႐ွ႕မွာတင္ မဟုတ္ဘဲ ေနေရာင္ ေကာင္းေကာင္းက်တဲ့ ေနရာေလာက္ထိကို သြားၿပီး အႏွီးေတြ ဘာေတြ ခၽြတ္ၿပီး ရင္ဘက္ ေက်ာဘက္ ႏွံ႔ေနေအာင္ ေနေရာင္ျပပါတယ္။ ေဆး႐ံုကေပးလိုက္တဲ့ မ်က္စိကာဖို႔ အစြပ္ေလးရယ္၊ Diaper ေလးရယ္ပဲ ၀တ္ထားၿပီး ေနေရာင္ျပပါတယ္။ မနက္ ၈နာ႐ီ ေက်ာ္ေက်ာ္ေလာက္ဆိုရင္ ေနထြက္ေနာက္က်တဲ့ (တကယ္ေတာ့ ေဟာင္ေကာင္၊ ထိုင္၀မ္တို႔နဲ႔ ကိုက္ၿပီး နာရီကို နည္းနည္းေစာထားတဲ့) ဒီမွာေတာ့ ကေလးအတြက္ အပူခ်ိန္က အေတာ္ပါပဲ။ အဲဒီလို ေနေရာင္ ဆက္တိုက္ျပလိုက္တာ တစ္ပတ္ေလာက္ေက်ာ္မွပဲ အသားက မ၀ါေတာ့ပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ ေနေရာင္ေၾကာင့္ေတာ့ အသားေလးေတြ ေတာ္ေတာ္ညိဳကုန္ပါတယ္။ မ်က္ႏွာေလးရယ္၊ ဗိုက္ကေလးေတြက သိသိသာသာ ညိဳကုန္ပါတယ္။

ဒီမွာေတာ့ Jaundice က အျဖစ္မ်ားတယ္၊ ဒီလိုပဲ ပူစရာ မလိုဘူးဆိုၿပီး အသိေတြကေတာ့ အားေပးပါတယ္။ အေသအခ်ာ ျပန္ေတြးၾကည့္ေတာ့ ျမန္မာျပည္မွာလည္း ျဖစ္ေပမယ့္ (ကိုယ့္အသိေတြနဲ႔ အေတြအႀကံဳအရ) ပိုနည္းပါတယ္။ ျမန္မာျပည္မွာေတာ့ ကေလးက တိုးထြက္ေတာ့မွပဲ ေဆး႐ံုကို ေျပးၿပီးေမြးတာဆိုေတာ့ ေနာက္ဆံုးအခ်ိန္က်မွ တကယ္ေမြးရမယ့္ အခ်ိန္က်မွ ေမြးတယ္ေလ။ ဒီမွာေတာ့ ကေလးကို နည္းနည္း ေစာေမြးေတာ့ ကေလးရဲ႕ ကိုယ္တြင္း အဂၤါေတြ (အထူးသျဖင့္ အသည္း) ေကာင္းေကာင္းမဖြံ႕ၿဖိဳးေသးေတာ့ ဒီလိုမ်ား ျဖစ္တာလား။ သားဖြားဆရာ၀န္ႀကီးက ေရနည္းေနလို႔ တစ္ပတ္ေလာက္ ေစာေမြးရမယ္ေျပာတာကို ပံုမွန္ေမြးမယ္ဆိုရင္ ေမြးမယ့္အခ်ိန္ကို မသိႏိုင္လို႔ သူအတြက္ ေဆး႐ံု၊ ေဆးခန္းေျပးရတာ ကသိကေအာက္ ျဖစ္မွာစိုးလို႔ Manageable ျဖစ္ေအာင္မ်ား ေစာေမြးတာလားေတာင္ (မိဘေမတၱာနဲ႔) သံသယ ျဖစ္မိပါေသးတယ္။ ေရကေတာ့ အေတာ့္ကို နည္းေနတာ Ultra-Sound ႐ိုက္တုန္းက ကၽြန္ေတာ္လည္း သတိေတာ့ ထားမိပါတယ္။ ဒီလိုပဲ ေလွ်ာက္ေတြးတာေပါ့။ ဒါေတာင္ အဲဒီလို ေစာမ်ားေစာေနမလား ေတြးမိလို႔ ဆရာ၀န္ေျပာတဲ့ အခ်ိန္မွာ ေနာက္အက်ဆံုးကို တမင္တကာ ေ႐ြးလိုက္တာပါ။

အဲဒါနဲ႔ Wikipedia မွာ နည္းနည္းဖတ္ၾကည့္ၿပီးေတာ့ တခ်ိဳ႕ကို ျပန္တင္လိုက္ပါတယ္။
ေဆးပညာကို တကယ္မသိတဲ့သူက ကိုယ္ဖတ္မိ႐ံုေလာက္ ေရးထားတာဆုိေတာ့ အမွားပါရင္ တာ၀န္မယူပါဘူး။ ျပင္ေပးရင္ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။

ျပင္သစ္လို အ၀ါေရာင္လို႔ အဓိပၸါယ္ကေနလာတဲ့ Jaundice ဟာ ေသြးထဲမွာ ႐ွိတဲ့ Bilirubin ဓါတ္ ပါ၀င္ႏႈန္း ျမင့္တက္လာလို႔ မ်က္ေျမွး အျဖဴေရာင္အသားနဲ႔ အေရျပားေတြမွာ ၀ါလာတာပါ။ အသား၀ါျဖစ္တာ အမ်ိဳးမ်ိဳး ႐ွိတဲ့အနက္ သမီးေလးကေတာ့ ကေလးေတြမွာ ျဖစ္တဲ့ (Neonatal Jaundice) ေမြးကင္းစ အသား၀ါ ျဖစ္တာပါ။ ေမြးၿပီးေနာက္တစ္ရက္ကေန တစ္ပတ္ ႏွစ္ပတ္ၾကာသည္အထိ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ တကယ္ေတာ့ ကေလးက မိခင္ရဲ႕အျပင္ကို ေရာက္ေနေပမယ့္ ကိုယ္တြင္း ဇီ၀ကမၼျဖစ္စဥ္ေတြက အမွီမလိုက္ႏိုင္ေသးလို ျဖစ္ရတာပါ။ အေမ၀မ္းတြင္းမွာ ေနတုန္းက အေမ့ဆီက ေအာက္ဆီဂ်င္ကို မွ်ေ၀သံုးရေတာ့ သေႏၶသားတုန္းက ႐ွိတဲ့ ေသြးနီဥ (Fetal Haemoglobin)က ေအာက္ဆီဂ်င္ကို ပိုစုပ္ (တြယ္ကပ္) ႏိုင္လို႔ ေမြးၿပီးလာရင္ ႐ွိတဲ့ ေသြးနီဥ (Adult Haemoglobin) နဲ႔ မတူပါဘူး။ ေမြးလာတဲ့ အခ်ိန္ကစၿပီး လူႀကီးေသြးနီဥေတြ အစား၀င္လာတာ ၁၂ ပတ္ေလာက္ၾကာရင္ လူႀကီး ေသြးနီဥေတြခ်ည္းပဲ ျဖစ္သြားပါတယ္။ ဒီလို ေျပာင္းလဲတာကို ေမြးစအခ်ိန္မွာ အသည္းက မလိုက္ႏိုင္ေတာ့ Bilirubin ေတြထြက္လာၿပီး အေရျပားေတြမွာ စုလာၿပီး အသားက ၀ါလာတာပါ။

ဒီလို ႐ိုး႐ိုး အသား၀ါတာဆိုရင္ေတာ့ မီးျပတာ (Phototherapy) နဲ႔ ကုသလို႔ေပ်ာက္ပါတယ္။ ဒီလိုျပတဲ့ မီးကို Bili Light လို႔ ေခၚၿပီး အလင္းေရာင္ လိႈင္းအလ်ား ၄၂၀-၄၇၀ နာႏိုမီတာ ႐ွိတဲ့ အလင္းနဲ႔ ျပတာပါ။ လူေတြ ျမင္ရတာက ၄၀၀ ကေန ၇၀၀ ၾကားဆိုေတာ့ အဲဒီ အလင္းကိုလည္း ျမင္ရပါတယ္။ ပံုမွန္ကေတာ့ ခရမ္းေရာင္သန္းသန္း အျပာေရာင္ ေပမယ့္ အစိမ္းေရာင္က ပိုအစြမ္းထက္တယ္ ဆိုျပန္တယ္။ အစိမ္းေရာင္က ၾကည့္မေကာင္းေတာ့ အျပာေရာင္ပဲ သံုးပါတယ္။ အလင္းေရာင္ေၾကာင့္ Bilirubin ေတြဟာ ၿပိဳကြဲသြားၿပီး ကေလးရဲ႕ ေအာ့ေအာ့နဲ႔ ႐ွဴး႐ွဴးေတြမွာ ပါသြားပါတယ္။ အဲဒီအခ်ိန္မွာဆိုရင္ ကေလးရဲ႕ ေအာ့ေအာ့ေတြဟာ အစိမ္းေရာင္ နက္နက္ျဖစ္ေနပါတယ္။ ေမြးၿပီး တစ္ရက္ ႏွစ္ရက္မွာ ပါတဲ့ဟာ မ်ိဳးျဖစ္ေနပါတယ္။ ကုလားေတြက အသား၀ါရင္ ဖေယာင္းတိုင္ထြန္းတယ္ ၾကားဖူးပါတယ္။ ေနေရာင္ျပလို႔လည္း ရေပမယ့္ ေနေရာင္ဟာ မနက္ေစာေစာ ေနေရာင္ ေဖ်ာ့ေဖ်ာ့ ဒါမွမဟုတ္ Indirect Sunlight ပဲ ျဖစ္ရပါတယ္။ ေနေရာင္ျပတာလည္း ကေလး အေရျပားအတြက္ မေကာင္းဘူးလို႔လည္း ေျပာၾကပါတယ္။ ဆရာ၀န္ကေတာ့ ရတယ္ ေျပာတာပါပဲ။ အဲဒီေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တို႔က အလြန္အၾကဴးမျဖစ္ေအာင္ ကေလးကို မထိခိုက္ေအာင္ ဂ႐ုစိုက္ၿပီး ျပပါတယ္။

ေတာ္ေသးတယ္ ကေလးက ဒီလိုပဲ ေနျပန္ေကာင္းသြားလို႔။ မရဏဖြားေလး ေဆး႐ံု တစ္ေခါက္ တက္လိုက္လို႔ ဒီလို အညံ့ ဒီမွ်နဲ႔ ၿပီးပါေစလို႔ပဲ ဆုေတာင္းမိပါတယ္။

1 comments:

1234 5678 - 8/28/15, 1:19 AM

ေက်းဇူးပါအကိုေရ။ ဘာမႇေထြေထြထူးထူးလဲမေျပာ
ေတာ့ပါဘူး။ မ်က္ရည္က်ခ်င္တယ္ေျပာရင္ေတာင္
မိဘတစ္ေယာက္မျဖစ္ခင္အခ်ိန္က
ကိုယ္လုပ္ခဲ့တဲ့အမႇားေတြေႀကာင့္ ဘယ္သူမႇမယံုတဲ့
မိဘတစ္ေယာက္ရဲ႔ အပူေတြကိုကိုယ္ခ်င္းစာတဲ့အတြက္
ပါ။ ေက်းဇူးဆိုတာထက္သာဓုပါအကို။

Post a Comment

Many thanks for dropping a comment…

Film