Sunday, May 18, 2008

Context

အနီေရာင္ဟာ ဘယ္လို အဓိပၸါယ္ကို ေဆာင္ပါသလဲ ေမးလိုက္ရင္ ဒီလို ျပန္ေျဖၾကမယ္။ `ရဲရင့္ျခင္း´၊ `ေသြး´၊`အႏၲရာယ္´၊`သတိ´၊`မီး´၊ `ရမၼက္´... စသည္ စသည္ေပါ့။ မီးပိြဳင့္က အနီေရာင္က ဘာ အဓိပၸါယ္လဲ ေမးလိုက္ရင္ေတာ့ အားလံုးက ျပန္ေျဖၾကမယ္။ `ရပ္´။ ဘာေၾကာင့္ တညီတၫြတ္ထဲ အေျဖတစ္ခုတည္း ေပးရသလဲဆိုေတာ့ အားလံုးဟာ Context တစ္ခုထဲမွာ ႐ွင္း႐ွင္း လင္းလင္း ေျပာဆိုေနၾကလို႔ပါ။

တစ္ခါတစ္ရံမွာ ေခါင္းစဥ္ တူေသာ္လည္း Context ကြဲျပားေနရင္ စာ/စကားေတြရဲ႕ ဦးတည္ခ်က္ဟာ ကြဲျပားေနႏိုင္ပါတယ္။ စာတစ္ပုဒ္တည္းကိုပင္ ေရးသူနဲ႔ ဖတ္သူရဲ႕ Context မတူရင္လည္း ေရးသူ ေျပာလိုတာကို ဖတ္သူက မရပဲ ဖတ္သူက သူလိုရာကို သူယူသြားႏိုင္ပါတယ္။ စာဖတ္သူ အခ်င္းခ်င္းမွာပင္ Context မတူတဲ့ အတြက္ စာတစ္ပုဒ္ဟာ အဓိပၸါယ္တစ္မ်ိဳး ထက္ပိုၿပီး ထြက္ႏိုင္ပါတယ္။ စာဖတ္သူ အားလံုးက အဓိပၸါယ္ တစ္ခုတည္းကို ေဖာ္ထုတ္ႏိုင္ရင္ေတာင္ တုန္႔ျပန္မႈေတြဟာ သူတို႔ရဲ႕ Context ေပၚ မူတည္ၿပီး ကြဲျပားေနဦးမွာပါ။ စာတစ္ပုဒ္ကို မိမိရဲ႕ Context အရ အဓိပၸါယ္ျပန္ ေကာက္ခ်က္ဆြဲတာ (ကိုယ္လိုရာ ကိုယ္ဆြဲေတြးတာ) ကို Contextualise လုပ္တယ္ ေျပာလို႔ ရပါတယ္။

တခ်ိဳ႕စာေတြ (ဘာသာေရး၊ ႏိုင္ငံေရး စာေတြ) ဟာ Context-sensitive ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီဘက္ Context မွာ အဓိပၸါယ္ တစ္မ်ိဳးျဖစ္ေပမယ့္ ဟိုဘက္မွာေတာ့ တစ္မ်ိဳး ျဖစ္ေနႏိုင္ပါတယ္။ ဒီလို Context-sensitive ျဖစ္တဲ့ စာေတြဟာ အျငင္းပြားဖြယ္ေတြ ျဖစ္ေစမွာကို ေ႐ွာင္႐ွားဖို႔ မလြယ္ပါဘူး။ အမ်ားသေဘာတူ အဓိပၸါယ္တူ ယူဖို႔ဆိုတာ Context အမ်ားမွာ မွန္တဲ့ စာရယ္လို႔ ဆိုတာထက္ ပိုမိုက်ယ္ျပန္႔တဲ့ Context တစ္ခုအတြက္ စာဆိုရင္ ပိုမွန္ပါမယ္။ က်ယ္ျပန္႔ၿပီး သတ္သတ္မွတ္မွတ္ မ႐ွိတဲ့ Context ေတြက နဂို ဦးတည္ခ်က္ကို ပ်က္ျပားႏိုင္တယ္ဆိုတာေတာ့ သတိခ်ပ္ရပါမယ္။ Cross-context ျဖစ္ေအာင္ ေျပာဆို ေရးသားမလားဆိုတာေတာ့ ေရးသူ ေျပာသူဟာ Assertive ျဖစ္လား မျဖစ္လား (မိမိ မွန္ကန္ေၾကာင္း ရဲ၀ံ့စြာ ေျပာဆိုမလား) ေပၚ မူတည္ပါတယ္။

စာဖတ္သူဟာ စာေရးသူနဲ႕ Context အတူတူမွာ ႐ွိမေနေတာင္ စာေရးသူရဲ႕ Context ကို သိထားမယ္ ဆိုရင္လည္း စာေရးသူ ဘာကို ဆိုလိုတယ္ ဘယ္ကို ဦးတည္ေနတာလည္း ဆိုတာကို ခံစား နားလည္ေပးႏိုင္ပါတယ္။ ဒီလို Context Aware ျဖစ္ဖို႔ကလည္း စာဖတ္သူရဲ႕ အျမင္က်ယ္မႈ၊ ဗဟုသုတ ႂကြယ္၀မႈ၊ စာေရးသူ အေပၚ နားလည္ႏိုင္စြမ္းနဲ႕ စာေရးသူရဲ႕ ပါးနပ္မႈ ေပၚမွာ မူတည္ေနပါေသးတယ္။ တစ္ခါတစ္ေလမွာ စာေရးသူေရာ စာဖတ္သူပါ မိမိဘယ္ Context မွာ ႐ွိေနသလဲကို အေသအခ်ာမသိတဲ့ အခါေတြ ႐ွိႏိုင္ပါတယ္။ စာေရးသူ ဘယ္ Context မွာ ႐ွိေနသလဲ စာေရးသူ ကိုယ္တိုင္ မသိတာေတာ့ ညံ့ဖ်င္းမႈ ျဖစ္ၿပီး စာဖတ္သူ ဘယ္ Context ေပၚမွာ ႐ွိသလဲ မေသခ်ာတာကေတာ့ စာဖတ္သူရဲ႕ ယိမ္းယိုင္လြယ္မႈ ျဖစ္ပါတယ္။ စာေရးသူဟာ စာဖတ္သူရဲ႕ Context ကို မိမိ အစြမ္းနဲ႔ ေျပာင္းလိုက္ႏိုင္ပါတယ္။ စာဖတ္သူကေတာ့ စာေရးသူရဲ႕ Context ကို မေျပာင္းႏိုင္ေပမယ့္ စာတစ္ပုဒ္လံုးရဲ႕ အဓိပၸါယ္ကို ေျပာင္းလိုက္ႏိုင္ပါတယ္။

ကၽြန္ေတာ္တို႔ အားလံုးဟာ တိုင္းျပည္ ေကာင္းစားေရးအတြက္ ေျပာဆိုေနၾကေပမယ့္ Context ေတြ မတူတဲ့ အတြက္ အသံေတြ ခံစားခ်က္ေတြဟာလည္း တူညီႏိုင္မည္ မဟုတ္ပါ။

7 comments:

pmmw - 5/19/08, 4:46 PM

You set me thinking.Very thoughtful post.

Mhaw Sayar - 5/20/08, 9:20 PM

ဒီေဆာင္းပါးကေတာ့ အေပၚက တစ္ေယာက္ေျပာသလိုပဲဗ်။ အေတြးအျမင္ အသစ္ေတြ ဆန္႔ထုုတ္ရင္ ထုတ္သေလာက္ ရႏုိင္တဲ့ အေၾကာင္းအရာေလးပဲဗ်ာ။

သိပ္ေကာင္းတယ္ဗ်ိဳ႔...:)

Han Lynn Kyaw (Ray) - 5/21/08, 12:46 PM

I found something similar here.

Andy Myint - 5/21/08, 10:00 PM
ေက်းဇူးပဲ PMMW နဲ႔ ေမွာ္ဆရာ။
I didnt get what you said, Ko Han Lynn Kyaw. Anyway, thanks for reading.
စိုးထက္ - Soe Htet ! - 5/22/08, 10:51 AM

"Cross-context ျဖစ္ေအာင္ ေျပာဆို ေရးသားမလားဆိုတာေတာ့ ေရးသူ ေျပာသူဟာ Assertive ျဖစ္လား မျဖစ္လား (မိမိ မွန္ကန္ေၾကာင္း ရဲ၀ံ့စြာ ေျပာဆိုမလား) ေပၚ မူတည္ပါတယ္။"

အရမ္းကို အဓိပၸါယ္ ရွိ မွန္ကန္ ပါတယ္ ခင္ ဗ်ာ ...

ေက်းဇူး ကိုအန္ဒီေရ ...

မုတ္သုန္ - 5/22/08, 9:45 PM

ဟိုတုန္းကလည္း ၾကားဖူးၾကတာေပါ့...
ဆယ္ျပားေစ့တစ္ေစ့ကိုၾကည့္လိုက္ရင္...
ၾကည့္တဲ့လူအေနနဲ႕တစ္ဖက္ပဲျမင္ၾကတာေလ...
ကိုယ္ျမင္တဲ့အျခမ္းက ေခါင္းဘက္ျဖစ္ႏိုင္သလို...
ပန္းရွိေနတဲ့အျခမ္းလည္း ျဖစ္ႏိုင္တာေပါ့...
အျမင္ေတြေတာ့ဘယ္တူႏိုင္ပါ့မလဲဗ်...
မွန္ကန္တဲ့ရႈေထာင့္ကိုေရာက္ဖို႕...
အနီးစပ္ဆံုးၾကည့္တတ္ၾကဖို႔ပဲလိုတာမဟုတ္လား...
အနည္းဆံုးေတာ့ဗ်ာ..
ဆယ္ျပားေစ့တစ္ခုမွာ ....
ေခါင္းနဲ႕ပန္းဆိုတာရွိတယ္ဆိုတာမ်ိဳးေလာက္...
သိထားရင္ကိုပဲ အေကာင္းဆံုးျဖစ္မွာေပါ့ဗ်ာ...
ေစတနာပါမယ္.. ဦးတည္ခ်က္မွန္ေနမယ္ဆိုရင္ေတာ့...
ဘယ္ဖက္ကၾကည့္ၾကည့္ လွေနမွာပါပဲလို႕..
ယူဆမိပါတယ္ဗ်ာ....

Andy Myint - 5/23/08, 9:45 AM
ကိုစိုးထက္ႀကီးကေတာ့ Assertive ျဖစ္ပါတယ္။ :)

ပန္းတစ္ဘက္တည္းကိုေတာင္ ၾကည့္တာ အျမင္မတူႏိုင္ဘူး မုတ္သုန္

Post a Comment

Many thanks for dropping a comment…

Film


Files