ေၾသာ္ဇီမွာ အလုပ္႐ွာမယ္ဆိုရင္

“Local Experience ႐ွိတဲ့သူေတြကိုပဲ အလုပ္ခန္႔မည္ ဆိုရင္ေတာ့ အေကာင္းဆံုးသူေတြကို ရႏိုင္ေတာ့မွာ မဟုတ္ပါဘူး” လို႔ Karalyn Brown က ေရးထားပါတယ္။ Skilled Migrants ေတြအတြက္ အလုပ္႐ွာေပးတဲ့Tribus Logna တည္ေထာင္သူ Allis Logan က“ေၾသာ္ဇီမွာ ဘီလ္ဂိတ္စ္လာၿပီး အလုပ္ေလွ်ာက္ရင္ေတာင္ ရမွာ မဟုတ္ဘူး။ Local Experience မ႐ွိလို႔.....”လို႔ အတည္တ၀က္ အေျပာင္တ၀က္ ဆိုပါတယ္။ ၾသစေၾတးလ်က အလုပ္႐ွင္ေတြက အေမရိကားနဲ႔ ဥေရာပက ဟာေတြထက္ Local Experience ႐ွိတဲ့သူေတြကို ပိုၿပီး တန္ဖိုးထားတယ္ ဆိုတာကိုေတာ့ သူမလည္း ယံုၾကည္ထားပါတယ္။

Local Experience မ႐ွိတာ ဘယ္ေလာက္အထိ သက္ေရာက္ႏိုင္သလည္း။ ငါတို႔ (ေၾသာ္ဇီ)ေတြ ေဒသစြဲ သိပ္ႀကီးလြန္းလို႔ ဘီလ္ဂိတ္စ္ အလုပ္လာေလွ်ာက္ရင္ေတာင္ ျငင္းလႊတ္လိုက္မွာလား။ ငါတို႔ေတြ Uniquely Australian Way နဲ႔ပဲ စီးပြားေရးလုပ္ေနၾကသလား။ ေၾသာ္ဇီေတြ ေရျခား ေျမျခားမွာ သြားလုပ္ၿပီး ရလာတဲ့ ဘ၀အေတြ႔အႀကံဳေတြနဲ႔ လုပ္သက္ေတြကို ဒီမွာ တန္ဖိုးေနေပမည့္ တျခားသူေတြ တျခားေနရာမွာ ရလာတဲ့ အေတြ႕အႀကံဳေတြကိုေတာ့ ဘာေၾကာင့္မ်ား သံသယထားေနရမွာလဲ။

“Project Australia: Land that Engineering Job in Australia” ေရးတဲ့ Ian Little ကေတာ့ ၾသစေၾတးလ်ရဲ႕ ပထ၀ီ၀င္ အေနအထားက ေၾသာ္ဇီေတြရဲ႕ ေ႐ွး႐ိုးစြဲ၀ါဒကို ပိုမိုႀကီးမားေစတယ္ ဆိုပါတယ္။ Worely Parson လို စက္မႈကုမၸဏီႀကီးမွာ အႀကီးတန္း အင္ဂ်င္နီယာ မန္ေနဂ်ာအျဖစ္ လုပ္ေနတဲ့ သူက ႏိုင္ငံျခားသား ကၽြမ္းက်င္သူေတြ မ်ားစြာကို အလုပ္ခန္႔ခဲ့ပါတယ္။ ၾသစေၾတးလ်မွာ အေတြ႕အႀကံဳ မရွိတာဟာ အသစ္လာတဲ့ သူေတြ အတြက္ေတာ့ အခက္အခဲႀကီး တစ္ခုပါပဲလို႔ သူက ယံုၾကည္ပါတယ္။ အလုပ္ရွင္ေတြ ၾကည့္ရတာ Skilled Migrant ေတြရဲ႕ Communication Skill ကို စိုးရိမ္ပံု ရပါတယ္။

ႏိုင္ငံျခားသား ကၽြမ္းက်င္သူေတြဆီက စုတ္စုတ္ျပတ္ျပတ္ ေရးထားတဲ့ Resume ေတြကလည္း အလုပ္ရွင္ေတြရဲ႕ သံသယကို မီးထိုးေပးသလို ျဖစ္ေစပါတယ္။ အသစ္ေရာက္တဲ့ သူေတြဆီက Resume အညံ့စားေတြ မ်ားစြာ ေတြ႕ေနရပါတယ္လို႔ Litte ေရာ Logan ေရာက ေျပာပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ သူတို႔ရဲ႕ တကယ့္ အရည္အခ်င္းကို အကဲျဖတ္ဖို႔မွာ အလြန္ခက္ခဲေစပါတယ္။ Logan က အၾကံေပးတာက အသစ္ေရာက္သူေတြဟာ သူတို႔ လုပ္ခဲ့တဲ့ အလုပ္ေတြအေၾကာင္းကို ေသေသခ်ာခ်ာ ဆက္စပ္ေျပာရပါမည္။ ႐ွင္းျပရပါမည္။ အလုပ္ေလွ်ာက္တဲ့သူဟာ ဘာႏိုင္ငံသား ျဖစ္ခဲ့ဖူးတယ္ ဘယ္လို အက်င့္စ႐ိုက္ ႐ွိတယ္ဆိုတာကို ထည့္သြင္းစဥ္းစားၿပီး Resume ကို ဖတ္ဖို႔ ဆိုတာ အလုပ္႐ွင္ေတြ အတြက္ ခက္လွပါတယ္။ (စကားခ်ပ္-ဥပမာ ဗမာေတြဆိုရင္ အလုပ္ထဲမွာ ႐ိုက်ိဳးတယ္ ႀကိဳးစားတာပဲ ခန္႔လိုက္မည္ ဆိုၿပီး အလုပ္႐ွင္ေတြ အေနနဲ႔ ေတြးဖို႔ ၾသစေၾတးလ်မွာေတာ့ မျဖစ္ႏိုင္ပါဘူး။)

လူေတြဟာ ဘယ္ေတာ့မွ ခြဲခြဲျခားျခား မဆက္ဆံတတ္ပါဘူး ေျပာရင္ေတာ့ ေျပာတဲ့သူပဲ ငတံုးျဖစ္မယ္။ ဒါေပမယ့္ ေၾသာ္ဇီေတြဟာ ၀မ္းတြင္းစြဲ လူမ်ိဳးေရး ခြဲျခားတတ္တယ္ဆိုတာကိုေတာ့ Little က မယံုၾကည္ပါဘူး။ အလုပ္ခန္႔တဲ့ ေနရာမွာေတာ့ ေၾသာ္ဇီ အလုပ္႐ွင္ေတြဟာ အရဲမစြန္႔ခ်င္ပါဘူး။ လူေတြက အလုပ္တစ္မ်ိဳးကေန တစ္မ်ိဳး ေျပာင္းရင္ အခက္အခဲေတြနဲ႔ ရင္ဆိုင္ရႏိုင္ပါတယ္။ အလုပ္႐ွင္ေတြက ေခတ္ႀကီးဘယ္ေလာက္ မေကာင္းဘူးဆိုတာကို မသိၾကပါဘူး။ နည္းနည္းပါးပါးေတာ့ အေလွ်ာ့အတင္း ႐ွိသင့္ပါတယ္။

လူတိုင္း အဂၤလိပ္လို ေျပာေနရင္ေတာင္ အဓိပၸါယ္ေကာက္ လြဲမႈေတြ ႐ွိႏိုင္ေသးတယ္။ Logan ေထာက္ျပတာက ေၾသာ္ဇီေတြက ေပ်ာ္ေပ်ာ္ေနတတ္တာကို အသစ္ေရာက္တဲ့သူေတြက အထင္လြဲမွားႏိုင္တယ္တဲ့။ ေၾသာ္ဇီေတြက ေလ်ာ့တိေလ်ာ့ရဲ ျဖစ္တယ္ ထင္ေနၾကတာ လံုး၀ မဟုတ္ပါဘူး။ “စကားစျမည္ေျပာဖို႔ လာခဲ့ကြာ” ေျပာတာ အမွန္အကန္ အင္တာဗ်ဴးဖို႔ ျဖစ္ႏိုင္တာမို႔ အေသအခ်ာ ျပင္ဆင္သြားသင့္ပါတယ္။

ႏႈတ္ကေျပာတာထက္ အမ်ားႀကီးတာသြားတာေတြလည္း ႐ွိပါေသးတယ္။ ကိုယ္အမူအယာေတြက အဓိပၸါယ္ေတြ အမ်ားႀကီးေဆာင္ႏိုင္ၿပီး လူမ်ိဳး တစ္မ်ိဳးနဲ႔ တစ္မ်ိဳး ကြဲျပားႏိုင္ပါတယ္။ ယဥ္ေက်းမႈ မတူတဲ့ လူမ်ိဳးကြဲေတြနဲ႔ အင္တာဗ်ဴးမွာ ဆက္ဆံေရးေတြကို ေလ့လာ သုေတသန လုပ္ေနတဲ့ ကြင္းစလန္ တကၠသိုလ္က Aparna Hebbani က ေျပာတာက လက္ဆြဲ ႏႈတ္ဆက္တာေတြ မ်က္လံုးခ်င္း ဆိုင္ၾကည့္တာေတြဟာ လူမႈဆက္ဆံေရးမွာ ၆၆%ေလာက္ အေရးပါပါတယ္တဲ့။

ယဥ္ေက်းမႈ မတူလို႔ အင္တာဗ်ဴးေတြမွာ အဓိပၸါယ္ေကာက္ လြဲမွားတာေတြ သူမ အမ်ားႀကီး ေတြ႔ဖူးပါတယ္။ ဥပမာ India က လူတစ္ေယာက္ကို အင္တာဗ်ဴးရင္ သူက မ်က္လံုးခ်င္း ေစ့ေစ့ၾကည့္ဖို႔ သင့္ေတာ္ လိုအပ္သေလာက္ လုပ္မိမွာ မဟုတ္ပါဘူး။ အင္တာဗ်ဴးတဲ့သူက ဒီလူဟာ ကိုယ့္ကိုယ္ကို ယံုၾကည္မႈမ႐ွိသလို ယံုၾကည့္စိတ္ခ်ရမႈလည္း မ႐ွိႏိုင္ဘူးလို႔ မွတ္ခ်က္ခ်သြားႏိုင္ပါတယ္။ တကယ္ေတာ့ အဲဒီ Indian ဟာ အင္တာဗ်ဴးတဲ့သူကို ေစ့ေစ့ၾကည့္ရင္ အ႐ိုအေသ မေပးရာ ေရာက္မွာ စိုးလို႔ပါ။

ယဥ္ေက်းမႈ စ႐ိုက္မတူတဲ့သူေတြ အင္တာဗ်ဴးကို ႐ႈျမင္ပံုေတြက ေအာင္ျမင္ဖို႔ အခြင့္အလမ္းကို အဆံုးအျဖတ္ ေပးႏိုင္ပါတယ္။ တခ်ိဳ႕ေတြက ကိုယ့္အရည္အခ်င္းကို ေရာင္းပန္းတင္တဲ့ အခ်ိန္မွာ အရမ္း ႏွိမ့္ခ် က်ိဳးႏြံလြန္းပါတယ္လို႔ Little က ေျပာပါတယ္။ အလုပ္ခန္႔တယ္ဆိုတာ ႏွစ္ဦးႏွစ္ဖက္ အက်ိဳးပါ။ ဒါမ်ိဳးျမင္တတ္တဲ့ ႏိုင္ငံျခားသား ကၽြမ္းက်င္သူေတြကို မေတြ႔သေလာက္ပါပဲ။ သူတို႔ေတြက သူတို႔ဆီမွာ ကမ္းလွမ္းစရာ (အရည္အခ်င္း) ေတြ ႐ွိိတယ္ဆိုတာကို နားမလည္ၾကဘူး။

အသစ္ေရာက္လာသူေတြကို အလုပ္ခန္႔ဖို႔ရာ နားလည္ရခက္တဲ့ ဆက္ဆံေရးေတြ အျပင္ တျခားဘာေတြ အရဲစြန္႔ရဦးမလဲ။ Logan နဲ႔ Little က အသစ္ေရာက္လာသူေတြဟာ ၾသစေၾတးလ်က ဥပေဒေတြ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းေတြအျပင္ ဒီက အလုပ္လုပ္ပံုကို ေယဘုယ် သိထားသင့္တယ္ ဆိုပါတယ္။ Engineering မွာ အသစ္ေရာက္တဲ့သူေတြ Adapt လုပ္ႏိုင္ပါမလားလို႔ အလုပ္ရွင္ေတြက တကယ္ျဖစ္သင့္တာထက္ ေတြးပူလြန္းပါတယ္။ တကယ္ေတာ့ Engineering ဆိုတာ ဘယ္မွာမွ မေျပာင္းလဲတဲ့ Law of Science ပါပဲလို႔ Little က ေထာက္ျပပါတယ္။

တခ်ိဳ႕ အသက္ေမြး၀မ္းေက်ာင္းေတြမွာေတာ့ နယ္ခံေဒသ ဗဟုသုတကို ေလ့လာဖို႔ ပိုခက္ခဲၿပီး အခ်ိန္ယူႏိုင္ပါတယ္။ စာရင္းကိုင္ အလုပ္ကေတာ့ ဥပမာ တစ္ခုပါပဲ။ အရင္တုန္းက PKF စာရင္းကိုင္ ကုမၸဏီမွာ အစု၀င္လည္း ျဖစ္ခဲဖူး Institute of Chartered Accountants မွာလည္း ဥကၠဌ ျဖစ္ခဲ့ဖူးတဲ့ David Smith က Smithink ဆိုတဲ့ Accountants ေတြအတြက္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး အႀကံေပး ကုမၸဏီ တစ္ခု ေထာင္ထားပါတယ္။ Communication Skill အျပင္ အင္မတန္မွ ႐ႈပ္ေထြးခက္ခဲတဲ့ ၾသစေၾတးလ် အခြန္စနစ္ေတြနဲ႔ Super Annnuation (ပင္စင္စုေငြ) စနစ္ေတြကို Immigrant ေတြ နားလည္ပါ့မလားလို႔ အလုပ္႐ွင္ေတြ စိုးရိမ္တာဟာ ဒီကို အလုပ္လာ႐ွာတဲ့ စာရင္းကိုင္ေတြအတြက္ အဓိက အဟန္႔အတားပါပဲလို႔ သူက ေျပာပါတယ္။

အေသးစားနဲ႔ အလတ္စားလုပ္ငန္းေတြဟာ ၇၀% ေလာက္ထိ ႐ွိၿပီး ၾသစေၾတးလ်ရဲ႕ စီးပြားေရး ဖြဲ႕စည္းတည္ေဆာက္ပံုဟာ ေခတ္ေဟာင္းပံုစံ ျဖစ္ေနတယ္ဆိုတာကို အလုပ္လာ႐ွာတဲ့ ႏိုင္ငံျခားသား ကၽြမ္းက်င္သူေတြဟာ နားလည္ဖို႔ လိုတယ္လို႔ Logan က ေျပာပါတယ္။

စာရင္းကိုင္ လုပ္ငန္းမွာေတာ့ ဒီလိုမ်ိဳးကို ျဖစ္ေနတာပါ။ အလုပ္ခန္႔လိုက္ၿပီးတာနဲ႔ ခ်က္ခ်င္း စမလုပ္ႏိုင္တဲ့ သူေတြကို အလုပ္ခန္႔ဖို႔ဆိုတာ အေသးစား စာရင္းကိုင္ ကုမၸဏီတစ္ခု အတြက္ မျဖစ္ႏိုင္ပါဘူး လုိ႔ Smith က ေျပာပါတယ္။ လုပ္ငန္းအေသးေလးေတြဟာ အသစ္ေရာက္လာတဲ့သူေတြရဲ႕ အရည္အခ်င္းကုိ အတည္ျပဳ စစ္ေဆးဖို႔တို႔ သင္တန္းေပးဖို႔တို႔ မတတ္ႏိုင္ပါဘူး။ အသစ္ေရာက္လာတဲ့သူေတြ အခက္အခဲၾကားမွာ ႐ုန္းကန္ေနရတာကိုေတာင္မွ စိတ္႐ွည္ သည္းခံေနမွာ မဟုတ္ေလာက္ပါဘူး။

အခုမွေရာက္တဲ့သူေတြအတြက္ အလုပ္ရဖို႔ တျခား အဟန္႔အတားေတြလည္း ႐ွိပါေသးတယ္။ အလုပ္႐ွင္ေတြဟာ ႏိုင္ငံျခားသား ကၽြမ္းက်င္သူေတြကို အလုပ္ခန္႔ဖို႔ရာမွာ ဒီလူေတြ ဘယ္ေလာက္လြယ္လြယ္ အလုိုက္သင့္ ေျပာင္းလဲႏိုင္မလဲဆိုတာကို သိဖို႔ စ႐ိုက္ အက်င့္ေတြကို အကဲျဖတ္ပါေသးတယ္လို႔ Smith နဲ႔ Little က အဆိုျပဳပါတယ္။

အလုပ္႐ွင္ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက ၁၉၈၀ ေလာက္က နည္းေတြနဲ႔ ေတြးေခၚေနၾကတုန္းပဲ။ အဲဒီတုန္းက ေ႐ြးခ်ယ္ဖို႔ လူေတြအမ်ားႀကီး ႐ွိၿပီး ေတာ္ေတာ္ေသြးဆူတဲ့ အလုပ္သမား သမဂၢေတြ ႐ိွပါတယ္။ အလုပ္႐ွင္ေတြက မွန္မွန္ကန္ကန္ ေရြးခ်ယ္ အလုပ္ မခန္႔မိရင္ သမဂၢေတြရဲ႕ စိန္ေခၚမႈေတြကို ရင္ဆိုင္ရႏိုင္ပါတယ္။ ဘယ္လိုမွ ေထာက္ကြက္ မ႐ွိတဲ့ စနစ္မ်ိဳး လိုခဲ့ပါတယ္။ အလုပ္႐ွင္ေတြက လစ္လပ္သြားတဲ့ေနရာမွာ အစားထိုးဖို႔ထက္ Team တစ္ခု ဖြဲ႕ရပါမည္။ အားနည္းခ်က္ေတြကို ခ်ီးမြမ္းစရာ စြမ္းေဆာင္ရည္ေတြနဲ႔ ဖာေထးရပါမည္လို႔ Little က ယံုၾကည္ပါတယ္။

HR ကလူေတြကေတာ့ အလုပ္ခန္႔တဲ့ နည္းစနစ္ေတြက ေျပာင္းလဲ တိုးတက္ေနပါၿပီ ဆိုပါတယ္။ ကုမၸဏီႀကီးေတြက အလုပ္ခန္႔တဲ့ ေနရာမွာ သူတို႔ အထာ ဘယ္လို ႐ွိတယ္ဆိုတာကို ထည့္သြင္း ျဖည့္စြက္ထားပါတယ္။ ဒါမွ သူတို႔လိုခ်င္တဲ့ ကိုယ္က်င့္သေဘာထား (right attitude) ႐ွိတဲ့သူေတြကို ရႏိုင္မွာ မို႔လို႔ပါ။ ဒါေပမယ့္ ေ႐ွး႐ိုးစြဲ အင္တာဗ်ဴးေတြနဲ႔ Resume ဖတ္ၿပီး အကဲျဖတ္ရင္ေတာ Right Attitude ဆိုတာဟာလည္း မသိမသာကြဲျပားေနဦးမွာပါပဲ။

Online ကေန Resume ေတြ တင္ႏိုင္ ဖတ္ႏိုင္တာဟာလည္း အလုပ္ေလွ်ာက္သူေတြအတြက္ အလွမ္းေ၀းေစပါတယ္။ အလုပ္ေၾကာ္ျငာအေတာ္မ်ားမ်ားမွာ အလုပ္႐ွင္ေတြရဲ႕ အမည္ေတြ ဆက္သြယ္ဖို႔ ဖုန္းနံပါတ္ေတြ မပါပါဘူး။ ဒါဟာ လုပ္ငန္းအေၾကာင္းကို ဂဃနဏ သိတဲ့သူနဲ႔ တိုက္႐ိုက္ ေျပာဆိုၿပီး ဒီအလုပ္ဟာ ကိုယ္နဲ႔ တကယ္ ကိုက္မကိုက္ သိဖို႔ အလုပ္ေလွ်ာက္သူေတြအတြက္ ခက္ခဲေစပါတယ္။

လုပ္ငန္း႐ွင္ေတြဟာ သူတို႔ရဲ႕ တံခါးေတြကို က်ယ္က်ယ္ဖြင့္ထားလို႔ သူတို႔အတြက္ပဲ အက်ိဳးမ်ားေစတယ္လို႔ Little က ျမင္ပါတယ္။ ႏိုင္ငံျခားသား အင္ဂ်င္နီယာကို ခန္႔လိုက္ရင္ ေၾသာ္ဇီတစ္ေယာက္နဲ႔စာရင္ ေလာေလာဆယ္ အလုပ္ သိပ္မတြင္က်ယ္လွေပမယ့္ ေရ႐ွည္မွာေတာ့ အက်ိဳးရႏိုင္တယ္လို႔ သံုးသပ္ပါတယ္။ ႏိုင္ငံျခားသားေတြက ေၾသာ္ဇီေတြေလာက္ အလုပ္ အေျပာင္းအေ႐ႊ႕မလုပ္ဘဲ အလုပ္ထဲမွာ ပိုမိုခင္တြယ္တယ္ အက်င့္သိကၡာ ပို႐ွိတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ႏုိုင္ငံျခားသား ကၽြမ္းက်င္သူေတြဟာ ၾသစေၾတးလ်မွာ မ႐ွိတဲ့ အေတြ႔အႀကံဳေတြကို သယ္ေဆာင္လာၿပီး အဲဒီ ဗဟုသုတေတြနဲ႔ အရည္အခ်င္းေတြနဲ႔ ႏိုင္ငံတကာမွာ လုပ္ငန္းလည္ပတ္ဖို႔ စြမ္းေဆာင္ေစႏိုင္ပါတယ္။

Other side of 'Think Local' September 20, 2008 from The Australian ကို ဆီေလ်ာ္ေအာင္ ဘာသာျပန္ထားပါတယ္။